رابطهٔ مقاومت کویل با توان مناسب (رابطه‌ای که وجود ندارد)

چرا مقاومت (اهم) کویل توان (وات) مناسب آن را تعیین نمی‌کند؟ ریشهٔ این باور، سه مثال ساده، نقش سطح کویل، ایرفلو و جرم، و کاربرد واقعی مقاومت.

رابطهٔ مقاومت کویل با توان مناسب (رابطه‌ای که وجود ندارد)

«این کویل 0.15 اهم است، پس باید روی وات بالا بزنم.» این جمله را زیاد می‌شنویم. خیلی از ویپرها توان (وات) را از روی مقاومت (اهم) کویل انتخاب می‌کنند: اهم پایین یعنی وات بالا، اهم بالا یعنی وات پایین. این قاعده در نگاه اول منطقی به نظر می‌رسد، اما دست‌کم برای کویل‌های ری‌بیلد (کویل‌هایی که خودتان روی اتومایزر می‌بندید) درست نیست.

جواب کوتاه: از روی مقاومت کویل نمی‌شود فهمید چه توانی برایش مناسب است. توان مناسب در اصل به سطح کویل و ایرفلو بستگی دارد. نسبت جرم به سطح هم مشخص می‌کند کویل چقدر زود داغ شود و در کویل‌های خیلی سنگین، توان لازم را بالاتر می‌برد. مقاومت فقط تعیین می‌کند ماد برای تأمین این توان چه ولتاژ و جریانی بدهد.

در ادامه، اول می‌بینیم این باور از کجا آمده و با سه مثال ساده نشان می‌دهیم چرا درست نیست. بعد توضیح می‌دهیم توان مناسب واقعاً به چه چیزهایی بستگی دارد و در آخر سراغ کاربرد واقعی مقاومت می‌رویم.

هر بخش اول به زبان ساده توضیح داده شده و بعد از آن یک «توضیح علمی» آمده که دلیل دقیق و فرمول‌ها را دارد. اگر فقط جواب ساده را می‌خواهید، می‌توانید از این قسمت‌ها بگذرید. در توضیح‌های علمی برای ساده‌تر شدن محاسبه‌ها چند فرض کرده‌ایم و هر جا چنین فرضی هست، آن را با عبارت «فرض ساده‌سازی» مشخص کرده‌ایم.

این باور از کجا آمده؟

به نظر ما ریشهٔ این باور به کویل‌های آماده (Prebuilt) و دستگاه‌های اولیهٔ ویپ برمی‌گردد.

دستگاه‌های نسل اول خیلی ساده بودند: نه صفحه‌نمایش داشتند و نه تنظیمی. یک کلید الکترونیکی باتری را به کویل وصل می‌کرد و چند مدار محافظ هم کنارش بود. این دستگاه‌ها نمی‌توانستند ولتاژی بیشتر از ولتاژ باتری به کویل بدهند (برای یک سل لیتیومی حدود 3.7 ولت). بیشتر پادهای امروزی هم همین‌طورند.

وقتی ولتاژ ثابت است، سازنده برای رسیدن به توان دلخواه فقط یک راه دارد: تغییر مقاومت کویل. پس اول کویل را برای توان مشخصی طراحی می‌کند و بعد مقاومتش را طوری انتخاب می‌کند که دستگاه با همان ولتاژ باتری به آن توان برسد. برای همین، کویلی که برای حدود 14 وات طراحی شده حدود 1 اهم است و کویلی که برای حدود 80 وات طراحی شده، حدود 0.16 اهم.

به این ترتیب، در کویل‌های آماده واقعاً رابطه‌ای بین مقاومت و توان هست، اما این رابطه را سازنده ساخته، نه فیزیک. هر چه توان طراحی‌شده بیشتر باشد، مقاومت را پایین‌تر انتخاب کرده‌اند تا دستگاه بتواند آن توان را تأمین کند.

از طرف دیگر، بیشتر ویپرها کارشان را با پاد و کویل آماده شروع کرده‌اند و سال‌ها روی بستهٔ این کویل‌ها مقاومت و بازهٔ وات را کنار هم دیده‌اند، مثلاً «0.15Ω — 60–80W». این‌طور بود که «اهم پایین یعنی وات بالا» در ذهن‌ها جا افتاد.

امروز خیلی از مادها می‌توانند ولتاژ را از ولتاژ باتری بالاتر ببرند، اما سازنده‌ها هنوز کویل‌های آماده را به همین روش طراحی می‌کنند. یک دلیلش محدودیت ولتاژ دستگاه‌هایی است که امروز دست کاربران است و دلیل دیگرش، عادت بازار. با این حال، این رابطه فقط برای کویل آماده و دستگاه خودش معنی دارد. وقتی کویل را خودتان روی اتومایزر می‌بندید و با ماد رگولیتد ویپ می‌کنید، چنین رابطه‌ای وجود ندارد.

توضیح علمی

توانی که به کویل می‌رسد از این رابطه به دست می‌آید:

P = V² / R

در این رابطه P توان (وات)، V ولتاژ دو سر کویل (ولت) و R مقاومت کویل (اهم) است. وقتی V ثابت باشد، سازنده مقاومت لازم برای توان هدف را از همین رابطه حساب می‌کند (فرض ساده‌سازی: ولتاژ باتری زیر بار ثابت است و از افت ولتاژ در مدار دستگاه صرف‌نظر کرده‌ایم):

R = V² / P

P = 14 W, V ≈ 3.7 V
→ R = 3.7² / 14 ≈ 0.98 Ω
P = 80 W, V ≈ 3.6 V
→ R = 3.6² / 80 ≈ 0.16 Ω

دقت کنید که محاسبه از توان شروع می‌شود و به مقاومت می‌رسد، نه برعکس. توان هدف را سطح و ساختار کویل و ایرفلوی دستگاه تعیین می‌کنند و مقاومت فقط وسیله‌ای است که دستگاهی با ولتاژ محدود بتواند به آن توان برسد.

چرا این باور اشتباه است؟ سه مثال ساده

مثال اول: یک کویل، سه مقاومت

یک کویل سادهٔ 5 رپ از سیم 30G (قطر 0.25 میلی‌متر) با قطر داخلی 3 میلی‌متر را در نظر بگیرید. اگر این کویل را از نیکل خالص (Ni200) بسازیم، مقاومتش حدود 0.1 اهم می‌شود و طبق آن باور باید با حدود 100 وات کار کند. اما هر کسی این کویل ریز و سبک را ببیند، می‌داند که 100 وات در یک لحظه پنبه را می‌سوزاند. توان مناسب این کویل حدود 12 وات است.

حالا همین کویل را با همین ابعاد از دو آلیاژ دیگر هم بسازیم:

جنس سیم مقاومت توان مناسب
Ni200 (نیکل خالص) حدود 0.1 اهم حدود 12 وات
SS316L (استیل) حدود 0.75 اهم حدود 12 وات
Ni80 حدود 1.1 اهم حدود 12 وات

ابعاد، جرم و سطح این سه کویل تقریباً یکی است، پس با یک توان به یک دما می‌رسند و تقریباً با یک سرعت هم داغ می‌شوند. به عبارت دیگر، توان مناسب هر سه یکی است. تنها فرقشان جنس سیم است که مقاومت را تا 11 برابر تغییر داده، اما توان مناسب را نه.

نسخهٔ Ni80، با حدود 1 اهم و 12 وات، خیلی شبیه کویل یک پاد است. همین کویل اگر با سیم نیکل ساخته شود، مقاومتش حدود ده برابر کمتر می‌شود، اما باز هم همان 12 وات را لازم دارد.

البته نیکل خالص معمولاً در حالت کنترل دما (TC) استفاده می‌شود.

توضیح علمی

مقاومت هر سیم به طول، سطح مقطع و جنس آن بستگی دارد:

R = ρ · L / A

L: wire length, 5 wraps
L ≈ 5 × π × (3 + 0.254) mm ≈ 51 mm
A: 30G cross-section
A = π × (0.254 / 2)² ≈ 0.051 mm²

ρ مقاومت ویژهٔ آلیاژ (resistivity) است. در این رابطه همه‌چیز برای سه کویل یکی است، جز ρ (فرض ساده‌سازی: طول پایه‌ها را حساب نکرده‌ایم و مقاومت‌ها را برای دمای اتاق حساب کرده‌ایم. مقاومت نیکل خالص با داغ شدن بیش از دو برابر می‌شود):

جنس سیم ρ (µΩ·m) مقاومت (Ω) جرم حرارتی (J/K)
Ni200 0.096 0.096 0.0105
SS316L 0.75 0.75 0.0104
Ni80 1.09 1.1 0.0098

جرم این سه کویل بین 21 تا 23 میلی‌گرم است. چگالی و ظرفیت گرمایی ویژهٔ این سه آلیاژ هم آن‌قدر به هم نزدیک است که جرم حرارتی (thermal mass) آن‌ها، که حاصل‌ضرب جرم در ظرفیت گرمایی ویژه (specific heat) است، تقریباً یکی می‌شود: هر سه کویل برای هر درجه گرم شدن حدود 0.010 ژول انرژی لازم دارند. سطح بیرونی هر سه هم یکی است، پس در دمای یکسان به یک اندازه گرما از دست می‌دهند. تنها چیزی که 11 برابر فرق می‌کند مقاومت است، و همین نشان می‌دهد مقاومت در تعیین توان مناسب نقشی ندارد.

مثال دوم: یک رپ بیشتر

به هر کویلی یک رپ اضافه کنید: سیم بلندتر می‌شود و مقاومت بالا می‌رود. طبق آن باور، کویل حالا باید وات کمتری بخواهد. اما کویل بزرگ‌تر شده و سطح بیشتری دارد، پس گرمای بیشتری هم از دست می‌دهد و برای رسیدن به همان دما توان بیشتری لازم دارد، نه کمتر.

دو تا از کویل‌های خودمان دقیقاً همین را نشان می‌دهند. هر دو Alien سه هسته 3x28 هستند و فقط تعداد رپشان فرق دارد:

کویل مقاومت تک‌کویل توان پیشنهادی تک‌کویل
3x28 با 5 رپ 0.31 اهم 32 تا 46 وات
3x28 با 6 رپ 0.36 اهم 38 تا 55 وات

با یک رپ بیشتر، هم مقاومت بالا رفته و هم توان لازم: درست برعکس آن باور.

مثال سوم: سری یا موازی

فرض کنید دو کویل یکسان 0.3 اهمی را روی یک اتومایزر دوکویل بسته‌اید. کویل‌ها معمولاً موازی بسته می‌شوند و مقاومت کل نصف می‌شود: 0.15 اهم. اما اگر همین دو کویل را سری ببندیم، مقاومت کل دو برابر می‌شود: 0.6 اهم.

نوع بستن مقاومت کل توان لازم
موازی 0.15 اهم دو برابر توان یک کویل
سری 0.6 اهم دو برابر توان یک کویل

در هر دو حالت همان دو تکه سیم داغ می‌شوند، پس توان لازم یکی است، در حالی که مقاومت چهار برابر فرق دارد. طبق آن باور، حالت سری باید وات خیلی کمتری بخواهد، اما این‌طور نیست. دوکویل دو برابر توان می‌خواهد چون دو برابر سیم باید داغ شود، نه چون مقاومت نصف شده است. بستن سری در عمل رایج نیست، اما برای این مقایسه مثال دقیقی است.

توضیح علمی

فرض کنید ماد روی 100 وات تنظیم شده است. ماد رگولیتد ولتاژ خروجی را طوری تغییر می‌دهد که همین توان به مدار برسد:

Parallel: R = 0.15 Ω, P = 100 W
V = √(100 × 0.15) ≈ 3.87 V
each coil: P = V² / 0.3 ≈ 50 W

Series: R = 0.6 Ω, P = 100 W
I = √(100 / 0.6) ≈ 12.9 A
each coil: P = I² × 0.3 ≈ 50 W

در هر دو حالت به هر کویل 50 وات می‌رسد و فقط ولتاژ و جریانی که ماد می‌دهد فرق می‌کند. پس گرمایی که هر کویل می‌گیرد و دمایی که به آن می‌رسد هم یکی است (فرض ساده‌سازی: دو کویل کاملاً یکسان‌اند و از مقاومت سیم‌های داخلی ماد و اتصال‌های اتومایزر صرف‌نظر کرده‌ایم).

پس توان (وات) مناسب به چه چیزی بستگی دارد؟

سلیقه را کنار بگذارید و فرض کنید بقیهٔ شرایط ثابت است: همان جویس، همان پنبه و رسیدن کافی جویس به کویل. زمان پاف را هم فعلاً در نظر نگیرید. با این فرض‌ها، توان مناسب فقط به دو چیز بستگی دارد: سطح کویل و ایرفلو.

با زدن دکمهٔ ماد، کویل گرم می‌شود و هر چه داغ‌تر شود، گرمای بیشتری از دست می‌دهد: بخشی از این گرما را هوایی که از کنارش رد می‌شود با خودش می‌برد و بخشی صرف تبخیر جویس می‌شود. در نهایت کویل به دمایی می‌رسد که در آن، گرمایی که در هر ثانیه از دست می‌دهد درست برابر توانی است که از ماد می‌گیرد. از اینجا به بعد دیگر داغ‌تر نمی‌شود. به این دما «دمای تعادل» (equilibrium temperature) می‌گوییم. کلاد هم به همین ترتیب به دمای تعادل خودش می‌رسد.

این دما را دو چیز تعیین می‌کند: توانی که ماد می‌دهد و سرعتی که کویل با آن گرما از دست می‌دهد. این سرعت هم به سطح کویل بستگی دارد (سطح بیشتر، تبادل گرمای بیشتر) و هم به ایرفلو (هوای بیشتر، خنک شدن بیشتر). پس اگر سطح کویل بیشتر یا ایرفلوی اتومایزر بازتر باشد، برای رسیدن به همان دما توان بیشتری لازم است.

همان‌طور که می‌بینید، مقاومت در هیچ‌کدام از این‌ها نقشی ندارد. ماد رگولیتد توان را روی همان عددی نگه می‌دارد که تنظیم کرده‌اید و مقاومت فقط مشخص می‌کند ماد برای رسیدن به این توان چه ولتاژ و جریانی باید بدهد.

جرم کویل چه نقشی دارد؟

جرم کویل روی دمای تعادل اثری ندارد و فقط تعیین می‌کند رسیدن به آن چقدر طول بکشد. اگر پاف تمام نمی‌شد، جرم اهمیتی نداشت. اما یک پاف معمولی 4 تا 5 ثانیه بیشتر طول نمی‌کشد و کویل باید در همین فرصت به دمای مناسب برسد.

سرعت داغ شدن کویل به نسبت جرم به سطح آن بستگی دارد: اینکه پشت هر مقدار سطح، چقدر فلز هست که باید گرم شود. هر چه این نسبت بیشتر باشد، کویل دیرتر داغ می‌شود.

اگر نسبت جرم به سطح دو کویل خیلی با هم فرق داشته باشد، این تفاوت روی توان مناسب هم اثر می‌گذارد. برای مثال، سبک‌ترین و سنگین‌ترین کویل خودمان را مقایسه کنید: کویل MTL (دهان به ریه) سه هسته 3x32 با 5 رپ و قطر داخلی 2.5 میلی‌متر، و کویل DL (مستقیم به ریه) چهار هسته 4x26 با 6 رپ و قطر داخلی 3.5 میلی‌متر. اگر توان کویل DL را فقط از روی سطحش حساب کنیم، یعنی به ازای هر مقدار سطح همان توانی را بدهیم که به کویل MTL می‌دهیم، کویل در یک پاف معمولی اصلاً به دمای تعادل نمی‌رسد. به همین دلیل کویل‌های سنگین نسبت به سطحشان توان بیشتری لازم دارند. ایرفلوی بازتر اتومایزرهای DL هم این نیاز را بیشتر می‌کند.

اما وقتی این تفاوت کم باشد، دیرتر داغ شدن لزوماً ایراد نیست و گاهی عمداً ایجاد می‌شود، چون کویلی که کمی دیرتر داغ می‌شود تفکیک طعم بیشتری دارد. در این حالت، نسبت جرم به سطح بیشتر یک انتخاب آگاهانه در طراحی کویل است. اگر هم بخواهید چنین کویلی زودتر داغ شود، بعضی مادها قابلیتی به اسم Boost دارند که در لحظه‌های اول پاف توان بیشتری می‌دهد و بعد به توان تنظیم‌شده برمی‌گردد.

توضیح علمی

تغییر دمای کویل را از موازنهٔ انرژی (energy balance) به دست می‌آوریم: هر مقدار انرژی که وارد کویل شود و از آن خارج نشود، دمایش را بالا می‌برد.

m · c · dT/dt = P − Q_out(T)

Q_out(T) ≈ h · A · (T − T_air)
+ ṁ · L_v

در این رابطه m جرم کویل، c ظرفیت گرمایی ویژهٔ سیم، T دمای کویل، T_air دمای هوای ورودی، P توانی که ماد می‌دهد و A سطح کویل است. h ضریب انتقال حرارت (heat transfer coefficient) است و با سرعت هوا (ایرفلو) بیشتر می‌شود. ṁ هم نرخ تبخیر جویس و L_v گرمای نهان تبخیر (latent heat) آن است.

فرض ساده‌سازی: سه راه دیگر اتلاف گرما را در نظر نگرفته‌ایم، یعنی رسانش (conduction) از پایه‌ها به پست‌ها و بدنهٔ اتومایزر، تابش، و گرمایی که صرف گرم کردن قطره‌های جویس می‌شود. دمای همهٔ نقاط کویل را هم یکسان گرفته‌ایم و c، h و L_v را در همهٔ دماها ثابت فرض کرده‌ایم.

در حالت تعادل، دما دیگر تغییر نمی‌کند (dT/dt = 0)، پس:

P = Q_out(T_eq)

در این معادله نه m و c دیده می‌شود و نه مقاومت. یعنی جرم روی دمای تعادل اثری ندارد و این دما فقط به P، A و h (ایرفلو) بستگی دارد. اگر سطح دو برابر شود، برای رسیدن به همان دما P هم باید تقریباً دو برابر شود و این همان چیزی است که در دوکویل می‌بینیم.

نقش جرم در سرعت رسیدن به این دماست. برای دیدن این نقش، یک فرض ساده‌سازی دیگر هم اضافه می‌کنیم: کویل فقط از راه همرفت (convection)، یعنی انتقال گرما به هوای ایرفلو، گرما از دست می‌دهد. با این فرض، دمای کویل این‌طور بالا می‌رود (T_eq در اینجا «دمای تعادل بدون تبخیر» است):

T(t) = T_air
+ (T_eq − T_air) · (1 − e^(−t/τ))

τ = m · c / (h · A)

τ ثابت زمانی (time constant) است و نشان می‌دهد کویل با چه سرعتی به دمای تعادل خودش نزدیک می‌شود: بعد از حدود 3τ، کویل 95 درصد راه تا دمای تعادل را رفته است. پس اگر 3τ از زمان پاف بیشتر باشد، کویل در طول پاف به دمای تعادل نمی‌رسد. جرم و سطح در این رابطه به شکل نسبت m/A آمده‌اند. اگر دو کویل را با ایرفلوی یکسان و نسبت P/A یکسان مقایسه کنیم، دمای تعادل هر دو یکی است و کویلی که m/A بزرگ‌تری دارد (فلز بیشتری پشت هر واحد سطح)، τ بزرگ‌تری دارد و دیرتر داغ می‌شود. اما τ به‌تنهایی سرعت گرم شدن را نشان نمی‌دهد، چون خود دمای تعادل هم با توان و ایرفلو تغییر می‌کند.

حالا دو رابطهٔ اصلی را، با همان فرض، کنار هم بگذاریم:

T_eq − T_air = P / (h · A)
→ set by P/A and airflow

τ = m · c / (h · A)
→ set by m/A and airflow

توان در τ نیست، اما دمای تعادل را بالا می‌برد. هر چه دمای تعادل بالاتر باشد، منحنی گرم شدن با شیب تندتری بالا می‌رود و کویل زودتر به دمای کاری (دمایی که کلاد مناسب می‌دهد) می‌رسد. زمان رسیدن به دمای کاری همان چیزی است که ویپرها به آن «رمپ‌آپ» می‌گویند:

t_work = −τ · ln(1 − ΔT_w / ΔT_eq)

ΔT_w = T_work − T_air
ΔT_eq = T_eq − T_air

در کویل‌هایی که m/A بزرگی دارند، τ آن‌قدر بزرگ است که کویل در طول پاف به دمای تعادل نمی‌رسد و فقط بخش اول منحنی گرم شدن اهمیت پیدا می‌کند. پس توان را طوری انتخاب می‌کنیم که کویل در زمانی معقول به دمای کاری برسد، حتی اگر دمای تعادل بدون تبخیرِ آن توان بسیار بالاتر از دمای مناسب برای ویپ باشد. به همین دلیل این کویل‌ها توانی بیشتر از آنچه سطحشان به‌تنهایی لازم دارد می‌خواهند.

این دمای تعادل بدون تبخیر فقط سرعت رمپ‌آپ را تعیین می‌کند. بعد از شروع تبخیر، سرعت بالا رفتن دما بسیار کم می‌شود و دمای تعادل واقعی، که تبخیر جویس هم در آن حساب شده، بسیار پایین‌تر است.

ایرفلو هم روی همین منحنی اثر دارد. ایرفلوی بیشتر h را بالا می‌برد و با اینکه τ را کوتاه‌تر می‌کند، دمای تعادل را هم پایین می‌آورد. در نتیجه کویل دیرتر به دمای کاری می‌رسد. پس ایرفلوی بازتر همیشه توان بیشتری لازم دارد.

برای اینکه موضوع ملموس‌تر شود، انرژی لازم برای افزایش 200 درجه‌ای دمای خود فلز را برای همین دو کویل حساب می‌کنیم: کویل MTL سه هسته 3x32 با 5 رپ با جرم 84 میلی‌گرم و کویل DL چهار هسته 4x26 با 6 رپ با جرم 703 میلی‌گرم (هر دو تک‌کویل):

E = m · c · ΔT
Ni80: c ≈ 0.45 J/(g·K), ΔT ≈ 200 K

MTL 3x32 5 wraps:
m = 84 mg → E ≈ 7.6 J
DL 4x26 6 wraps:
m = 703 mg → E ≈ 63 J

فرض ساده‌سازی: ظرفیت گرمایی ویژه را در همهٔ دماها ثابت گرفته‌ایم. در واقع با بالا رفتن دما کمی بیشتر می‌شود و هر دو عدد کمی بالاتر می‌روند.

کویل سنگین برای گرم کردن خود فلزش بیش از 8 برابر انرژی لازم دارد، در حالی که سطحش فقط حدود 4.5 برابر است. پس نسبت جرم به سطح آن نزدیک به 2 برابر کویل سبک است و در شرایط یکسان دیرتر داغ می‌شود.

و در آخر، طبق قانون ژول، توان مصرفی کویل را می‌شود به چند شکل نوشت:

P = V · I = I² · R = V² / R

V = √(P · R)
I = √(P / R)

ماد رگولیتد P را ثابت نگه می‌دارد و V را بر اساس R تنظیم می‌کند. پس R فقط ولتاژ و جریان لازم را تعیین می‌کند، نه گرمایی که به کویل می‌رسد.

پس مقاومت (اهم) به چه دردی می‌خورد؟

مقاومت توان مناسب را تعیین نمی‌کند، اما بی‌فایده هم نیست و در سه جا به کار می‌آید:

ماد مکانیکال: چه توانی می‌گیرید؟

ماد مکانیکال (مک) هیچ مدار کنترلی ندارد و ولتاژ باتری را مستقیم به کویل می‌دهد. پس توانی که می‌گیرید فقط به ولتاژ باتری و مقاومت کویل بستگی دارد. اینجا مقاومت مهم است، اما نه برای تعیین توان مناسب کویل، بلکه برای اینکه بدانید مک چه توانی به کویل می‌دهد. کویلی برای مک مناسب است که مقاومتش باعث شود مک تقریباً همان توانی را بدهد که کویل لازم دارد. در صفحهٔ هر کدام از کویل‌های ما نوشته‌ایم که برای مک مناسب است یا نه.

جریانی که از باتری کشیده می‌شود هم به همین مقاومت بستگی دارد و نباید از جریان مجاز باتری بیشتر شود.

توضیح علمی

P = V² / R
I = V / R

R = 0.15 Ω
under load: V ≈ 3.8 V
→ P ≈ 96 W, I ≈ 25 A
partly drained: V ≈ 3.5 V
→ P ≈ 82 W, I ≈ 23 A

ولتاژ باتری زیر بار و با خالی شدن پایین می‌آید و خود مک و اتصال‌هایش هم بخشی از ولتاژ را هدر می‌دهند. برای همین توان واقعی روی مک همیشه کمی کمتر از عدد محاسبه‌شده است و هر چه باتری خالی‌تر شود، کمتر هم می‌شود.

ماد رگولیتد: از محدودیت‌هایش فراتر نروید

ماد رگولیتد هر توانی را که تنظیم کنید می‌دهد، به شرطی که از محدودیت‌هایش فراتر نروید: حداقل مقاومت مجاز، حداکثر ولتاژ خروجی و حداکثر جریان خروجی. اینجا مقاومت کویل فقط برای این مهم است که بدانید ماد می‌تواند توان مورد نظرتان را تأمین کند یا نه. در توان بالا، اگر مقاومت خیلی کم باشد ممکن است به سقف جریان ماد برسید و اگر زیاد باشد، به سقف ولتاژ آن.

توضیح علمی

I = √(P / R)
V = √(P · R)

200 W on 0.1 Ω → I ≈ 44.7 A
80 W on 1.5 Ω → V ≈ 11 V

این عددها را با حداکثر جریان و ولتاژ خروجی ماد خودتان (در دفترچهٔ آن) مقایسه کنید.

بستن کویل: آیا درست بسته‌اید؟

بعد از بستن کویل، مقاومتی را که ماد نشان می‌دهد با مقاومت نوشته‌شده در مشخصات کویل مقایسه کنید:

  • عدد بالاتر یا متغیر: احتمالاً پیچ پست‌ها شل است.
  • عدد خیلی پایین یا پیغام اتصال کوتاه (Short): احتمالاً کویل یا پایه‌اش به بدنه یا دک چسبیده است.
  • عدد کمی پایین‌تر: ممکن است دو رپ مجاور به هم چسبیده باشند (هات‌اسپات) و بخشی از سیم عملاً از مدار خارج شده باشد.

اختلاف خیلی کم، در حد یکی دو صدم اهم، طبیعی است، چون طول پایه‌ها و دقت اهم‌متر مادها با هم فرق دارد. مقاومتی که در مشخصات کویل‌های ما نوشته شده، برای همین بررسی هم به کار می‌آید.

پرسش‌های رایج

کویل 0.15 اهم را روی چند وات بزنم؟

از روی عدد 0.15 اهم نمی‌شود گفت. توان مناسب به سطح کویل و ایرفلوی اتومایزر بستگی دارد، نه به مقاومت. همان‌طور که در مثال اول دیدیم، یک کویل 0.1 اهمی ممکن است فقط حدود 12 وات لازم داشته باشد. بازهٔ توان پیشنهادی را از سازندهٔ کویل بپرسید.

آیا کویل با اهم پایین وات بیشتری می‌خواهد؟

نه لزوماً. مقاومت را از چند راه می‌شود پایین آورد و اثر هر کدام روی توان مناسب فرق می‌کند. سیمی با مقاومت ویژهٔ کمتر، مقاومت را پایین می‌آورد اما توان مناسب را تغییر نمی‌دهد. هستهٔ بیشتر با رپ کمتر هم می‌تواند مقاومت را پایین بیاورد، بدون اینکه سطح کویل و در نتیجه توان مناسبش بیشتر شود. پس از پایین بودن مقاومت نمی‌شود نتیجه گرفت که کویل توان بیشتری می‌خواهد. چیزی که باید به آن نگاه کرد، سطح کویل است.

چرا روی بستهٔ کویل‌های آماده اهم و وات کنار هم نوشته شده است؟

چون سازنده مقاومت هر کویل آماده را طوری انتخاب کرده که دستگاه با ولتاژ محدودش به توان طراحی‌شدهٔ همان کویل برسد. این رابطه را سازنده ساخته و فقط برای همان کویل و دستگاه معنی دارد. توضیح کامل را در بخش «این باور از کجا آمده؟» بخوانید.

مقاومت کویل به چه درد می‌خورد؟

برای سه چیز: اینکه بدانید مک چه توانی به کویل می‌دهد، اینکه مطمئن شوید از محدودیت ولتاژ و جریان ماد رگولیتد بیرون نمی‌زنید، و اینکه بفهمید کویل را درست بسته‌اید یا نه (پیچ شل، اتصال کوتاه به بدنه یا هات‌اسپات).

خلاصه

  • مقاومت کویل توان مناسب آن را تعیین نمی‌کند.
  • رابطهٔ اهم و وات در کویل‌های آماده را سازنده ساخته تا دستگاهی با ولتاژ محدود بتواند توان لازم را تأمین کند. این رابطه به کویل‌های ری‌بیلد ربطی ندارد.
  • توان مناسب در اصل به سطح کویل و ایرفلو بستگی دارد. نسبت جرم به سطح، سرعت داغ شدن کویل را مشخص می‌کند و در کویل‌های خیلی سنگین توان لازم را هم بالاتر می‌برد.
  • مقاومت در سه جا به کار می‌آید: محاسبهٔ توانی که مک می‌دهد، رعایت محدودیت‌های ماد رگولیتد و بررسی درست بسته شدن کویل.

توان پیشنهادی هر کدام از کویل‌های ما را در بخش «روی چند وات بزنم؟» صفحهٔ همان محصول نوشته‌ایم. اگر در انتخاب مطمئن نیستید، از طریق تلفن یا تلگرام از ما بپرسید.